Аталык дайджести №1: атанын камкордугу эмгек деп таанылды

Аталык жана үй-бүлө жөнүндө апталык жаңылыктар сереби: ар кайсы өлкөлөрдөгү изилдөөлөр, мамлекеттик программалар, иш-чаралар жана демилгелер.

Сербия: баланы багуу эмгек деп таанылды

1-октябрдан тартып Сербияда «ата-эне багуучу» (roditelj-negovatelj) статусу күчүнө кирди. Ал балага туруктуу жана интенсивдүү кам көргөндүктөн кадимкидей иштей албаган ата-энелерге арналган. Статус ай сайын 65 000 динар төлөмдү, салыктарды жана төгүмдөрдү төлөөнү, ошондой эле пенсиялык жана медициналык стажды берет. Арыз 15 күндүн ичинде каралат, аны онлайн же социалдык иш борбору аркылуу берсе болот.

Статус энелерге гана эмес, аталарга да жеткиликтүү. Ошентип мамлекет ден соолугунда оор бузулуулары бар баланын атасы анын негизги багуучусу боло аларын жана күнүмдүк камкордук чыныгы эмгек экенин тааныйт.

АКШ: Мэрилендде Family Resiliency Program башталды

Parent Encouragement Program штаттын өкмөтү менен бирге Family Resiliency Program программасына жаңы топ чогултууда. 300гө чейин ата чакан топтордо сегиз жумалык онлайн-курстан өтөт. Штаттын балдардын жакырчылыгын азайтуу программасына катышкан 30 калктуу конуштун аталарына артыкчылык берилет. Негизги өзгөчөлүгү: топторду программанын бүтүрүүчүлөрү алып барат.

Аталарды активдүү угууга, чыр-чатакты башкарууга жана «төрт S» модели боюнча эмоционалдык колдоого үйрөтүшөт: баланы байкашат, ал коопсуз, мамиле ишенимдүү, ага тынчтанууга жардам беришет. NORCтун көз карандысыз баалоосу боюнча мурунку топтордун катышуучуларынын 83%ы бала менен мамилеси жакшырганын белгилешкен. Бирок ачык кыскача баяндамада тандоонун көлөмү көрсөтүлгөн эмес.

Уругвай: Рим Папасы Лев XIV аталарга жана чоң аталарга кайрылды

8-ноябрда Уругвайга апостолдук сапары учурунда Рим Папасы Лев XIV Флорида шаарындагы ибадатта аталарга жана чоң аталарга өзүнчө кайрылды. Ал балдар үчүн ишеним үй-бүлөсүндөгү эркектердин жашоосунда чыныгы орунду ээлеп турганын көрүү маанилүү экенин баса белгиледи.

Папа эркектерди тиленүүгө, Чиркөөнүн жашоосуна катышууга, аялдарын урматтоого, кечирим сурай билүүгө жана чынчыл жашоого чакырды. Ал үлгү катары Исаны тарбиялаган Жусупту келтирди. Кайрылуунун негизги ою: ата балдарын ишенимге сөз менен эмес, алар көргөн жеке үлгүсү менен тарбиялайт.

Черногория: ата-энелер балдарын азыраак жазалай баштады

Child Protection and Practice журналында 2 жаштан 9 жашка чейинки балдардын ата-энелери үчүн Parenting for Lifelong Health программасынын баалоосу жарык көрдү. Ал Черногорияда UNICEFтин жана Бангор, Оксфорд, Кейптаун жана Билефельд университеттеринин окумуштууларынын колдоосу менен ишке ашырылган. 80 ата-эне жети жергиликтүү кызматта 12 жумалык сабактан өтүшкөн.

Изилдөөчүлөр жогорку катышууну жана физикалык жана эмоционалдык жазалоонун статистикалык жактан маанилүү азайышын белгилешти. Балдардын жүрүм-турумунун алдын ала жакшырышы жана ата-эненин депрессиясынын азайышы да байкалат. Изилдөөдө контролдук топ болгон эмес, аталардын жыйынтыктары өзүнчө талданган эмес. Ошентсе да бул эл аралык методиканын жергиликтүү үй-бүлөлөргө жардам системасына кантип киргизилерине жакшы мисал.

Сауд Арабиясы: үй-бүлөнүн баланын билимине катышуусун кантип өлчөө керек

Shaqra University жана Сидней университетинин изилдөөчүлөрү Family Involvement Questionnaire сурамжылоосун араб тилдүү чөйрөгө ыңгайлаштырышты. Акыркы версияда үч багыт боюнча 17 суроо бар: бала бакчанын жашоосуна катышуу, баланы үйдө окутуу жана үй-бүлөнүн педагогдор менен өз ара аракети. Изилдөөгө Эр-Рияддан 135 адам катышып, сурамжыланган ата-энелердин 58%ын аталар түзгөн. Сурамжылоо жөн эле которулган жок: андан жергиликтүү практикада кабыл алынбаган катышуу түрлөрү тууралуу суроолор алынып салынган.

Эң кызыктуу жыйынтык көз караштардын айырмасына тиешелүү. Ата-энелер үйдө окутууга жана мектеп менен байланышка катышуусун адистерге караганда кыйла жогору баалашкан: беш баллдык шкала боюнча 3,43кө каршы 2,64 жана 3,40ка каршы 2,66. Авторлор тандоо кичине экенин жана тыянактар азырынча алдын ала экенин моюнга алышат.

Польша: Вроцлавда II аталар форуму өттү

7-ноябрда Вроцлав аталар клубу шаардык долбоордун колдоосу менен CAL Ołtaszyn Art&Flow борборунда экинчи форумун өткөрдү. Атанын кызыгуулары тарбиянын ресурсу катары, мамилелердеги кризистер, эркектин физикалык жана психологиялык ден соолугу, жасалма интеллектти үй-бүлөнүн пайдасына колдонуу жана атанын кадыр-баркы талкууланды. Аягында Tato.Net, 4Muszkieter жана Męskie Kręgi демилгелери тааныштырылды.

Аталар форумдары барган сайын мотивация жайы гана эмес, практикалык окутуунун аянтчасына да айланууда. Катышуучулардын саны көрсөтүлгөн жыйынтыктоочу отчёт азырынча жарыяланган жок.

Польша: биринчи Батыш Померания аталар форумуна орун калган жок

15-ноябрда Полице шаарында Klub Taty клубу I Zachodniopomorskie Forum Ojców форумун өткөрөт. Программада аталар коомчулуктарынын күчү, атанын кадыр-баркы, эркектердин психологиялык ден соолугу, никедеги мамилелер, балдардын санариптик коопсуздугу жана эркектердин өз ара жардам тегеректери бар. Катышуучулардын негизги тизмеси толуп калды, жаңы каалоочулар күтүү тизмесине жазылууда.

Франция: Лиондогу ата-энелик боюнча коллоквиум онлайн өттү

6 жана 7-ноябрда Лион 2 университети, Réseau Parentalités Vulnérables тармагы жана WAIMH-France Naissance(s) à la parentalité эл аралык коллоквиумун өткөрүштү. Күтүлгөн иш таштоолордон улам бүт программа онлайн форматка которулду. Перинаталдык мезгил, миграция, өспүрүм курак, майыптык жана үй-бүлөлүк зордук-зомбулук темалары менен катар коллоквиумда аталык жөнүндө өзүнчө устакана иштеди. Материалдардын жыйнагы азырынча жарыяланган жок.

Анонс: ноябрдагы аталык жөнүндө иш-чаралар

10–12-ноябрда Мехикодо эрте балалыкка инвестициялоо боюнча биринчи Латын Америкасы конференциясы өтөт: 30дан ашык өлкөнүн өкүлдөрү каржылоо боюнча аймактык декларация даярдашат. 12-ноябрда Огайо штатынын Аталык боюнча комиссиясынын гибриддик жыйыны болот, ал эми Австриянын Тиролдогу Санкт-Иоганн шаарында ар кандай үй-бүлө моделдериндеги байланыш жана аталык тууралуу «Өлкөгө жаңы аталар керек» талкуусу өтөт. 12 жана 13-ноябрда Кениянын Момбаса шаарында Elim Evangelistic Church Makupa чиркөөсү экинчи жылдык аталар конференциясын өткөрөт.

Францияда 16-ноябрда Плабеннекте «Бүгүн ата болуу» кечки жолугушуусу, ал эми 26-ноябрда аталар топторунун жетекчиси Брюно Тувенен менен «Ата-энелик команданын борборундагы аталык» онлайн-жолугушуусу өтөт.